Uit de Stikstofcrisis: Een Praktische Benadering van Stikstofbeleid in Nederland door De Nieuwe Denktank (DND).

De Nederlandse stikstofcrisis heeft in de afgelopen jaren geleid tot forse beperkingen voor bouwprojecten, industriële uitbreidingen en zelfs landbouwactiviteiten. De Nieuwe Denktank heeft met hun recente rapport “Uit de Stikstofcrisis – Verantwoord omgaan met onzekerheid” een frisse kijk geboden op de mogelijkheden om deze crisis aan te pakken. Hieronder bespreken we hun benadering, analyse en concrete aanbevelingen.

1. De Nieuwe Denktank en het Project ‘Uit de Stikstofcrisis’

De Nieuwe Denktank is een collectief van ervaren professionals en wetenschappers die streven naar innovatieve oplossingen voor complexe maatschappelijke vraagstukken. Hun project ‘Uit de Stikstofcrisis’ richt zich specifiek op het Nederlandse stikstofbeleid en de uitdagingen rond de vergunningverlening. Dit project beoogt om met wetenschappelijk onderbouwde en juridisch haalbare oplossingen de verstikkende impasse in de vergunningverlening te doorbreken.

De Nieuwe Denktank werkt samen met een wetenschappelijke staf en wordt geadviseerd door een curatorium en een raad van advies. Het resultaat is niet alleen gedegen onderzoek, maar ook praktisch toepasbare adviezen, wat hen onderscheidt van veel andere instellingen.

2. Analyse van het Huidige Stikstofbeleid

De stikstofproblematiek in Nederland wordt deels veroorzaakt door het strenge beleid dat hier gehanteerd wordt. Waar veel Europese landen stikstofemissies enkel reguleren op basis van totale hoeveelheden, heeft Nederland ook zeer kleine stikstofneerslagen van projecten meegewogen. Deze extreem lage drempelwaarde van 0,005 mol/ha/jaar leidt tot een vrijwel stilstaande toestemmingsverlening. Veel van deze minuscule hoeveelheden dragen echter niet significant bij aan de stikstofproblematiek in natuurgebieden.

De Nieuwe Denktank benadrukt dat het huidige model voor stikstofdepositie, zoals vastgesteld door het RIVM, inherent onzeker is bij lage hoeveelheden stikstofuitstoot. Deze onzekerheden ondermijnen de betrouwbaarheid van modeluitkomsten bij het verlenen van vergunningen, met als gevolg dat zelfs minieme hoeveelheden stikstof soms aanleiding zijn voor het blokkeren van projecten.

3. Conclusies en Aanbevelingen

De Nieuwe Denktank beveelt aan om, naar Duits voorbeeld, een drempelwaarde in te stellen onder de 1 mol/ha/jaar. Zij baseren deze aanbeveling op recent juridisch advies en wetenschappelijke inzichten die aangeven dat kleine hoeveelheden stikstof in Nederland de natuurlijke systemen niet significant aantasten. Door een drempelwaarde toe te passen, worden metingen die nietszeggend zijn buiten beschouwing gelaten, wat de betrouwbaarheid en eerlijkheid van het besluitvormingsproces ten goede komt.

Belangrijkste aanbevelingen van De Nieuwe Denktank:

• Invoering van een drempelwaarde: Een drempelwaarde onder de 1 mol/ha/jaar kan Nederland helpen om een praktisch uitvoerbaar en wetenschappelijk verantwoord stikstofbeleid te voeren. Deze waarde zou vergelijkbaar zijn met waarden in Duitsland en Denemarken en voorkomt dat onnauwkeurige metingen vergunningen blokkeren.
• Herziening van het stikstofmodel: Het huidige model voor stikstofdepositie zou alleen gebruikt moeten worden binnen het toepassingsbereik, waarbij kleine en onbetrouwbare uitkomsten buiten beschouwing worden gelaten.
• Terugkeer naar generiek beleid: Door een generieke drempelwaarde in te stellen, kan Nederland een koers inslaan waarin generieke maatregelen (zoals afstandsregels en emissiebeperkende technologieën) een grotere rol spelen. Dit vermindert de behoefte aan complexe, individuele beoordelingen.

Slotgedachte

Het rapport van De Nieuwe Denktank biedt een oplossingsgericht alternatief dat niet alleen de vergunningverlening kan versnellen, maar ook aansluit bij de internationale praktijk en wetenschappelijke inzichten. Met deze benadering kan Nederland stappen zetten naar een doeltreffend en haalbaar stikstofbeleid dat zowel de natuur als economische activiteiten beschermt.