Het stikstofdossier is uitgegroeid tot een van de meest ingrijpende en complexe bestuurlijk-juridische vraagstukken van deze tijd. Besluiten over natuur, landbouw, woningbouw en infrastructuur zijn er direct aan gekoppeld, met grote maatschappelijke gevolgen. Juist daarom vraagt dit dossier om zorgvuldigheid, kennis van onzekerheden en bestuurlijke terughoudendheid.
Het initiatief Stikstofpauze roept de overheid op tot een tijdelijk moratorium op het huidige stikstofbeleid. Niet om natuurherstel te traineren, maar om ruimte te creëren voor herijking van aannames, modellen en normstellingen. In het persbericht wordt helder uiteengezet dat het beleid zwaar leunt op rekenmodellen die op project- en vergunningsniveau een mate van precisie suggereren die wetenschappelijk niet hard te maken is Persbericht_Oproep-tot-moratori….
Die oproep raakt aan een fundamenteler punt: hoe gaan we als samenleving om met complexe systemen, onzekerheden en onvolledige kennis? In een recent artikel op Food4Innovations wordt dat treffend verwoord met een alledaagse metafoor. We beschermen kinderen tegen gevaarlijke handelingen waarvoor ze de kennis en ervaring missen, maar leggen een buitengewoon complex dossier als stikstof en natuur zonder schroom neer bij beginnende politici, bestuurders en ad-hoc processen. Niet uit kwade wil, maar uit overschatting van maakbaarheid en beheersbaarheid.
Het stikstofbeleid is in de afgelopen jaren steeds technischer en juridischer geworden, terwijl de onderliggende onzekerheden nauwelijks expliciet worden meegewogen in besluitvorming. Adviezen van onder meer de commissie Hordijk en analyses van statistici zoals Ronald Meester laten zien dat modellen waardevolle hulpmiddelen zijn, maar geen sluitend fundament vormen voor harde juridische grenzen op lokaal niveau. Toch zijn ze dat wel geworden.
Volgens Stikstofpauze voldoet deze manier van beleidsvorming niet aan de eisen van behoorlijk bestuur. Ingrijpend beleid vraagt om transparantie over onzekerheden, inzicht in alternatieven en een eerlijke afweging van ecologische baten en maatschappelijke kosten. Zolang die afweging ontbreekt, komt niet alleen de effectiviteit van het beleid onder druk te staan, maar ook de rechtszekerheid van burgers en bedrijven.
Een pauze betekent in dit perspectief geen stilstand, maar reflectie. Het voorkomt dat maatregelen worden uitgerold waarvan niet vaststaat dat ze bijdragen aan natuurherstel, of die mogelijk zelfs averechts uitpakken. Het creëert ruimte om naast stikstof ook andere bepalende factoren voor natuurkwaliteit — zoals waterbeheer, hydrologie en beheerpraktijk — volwaardig te betrekken.
Dat is geen pleidooi voor uitstel uit gemakzucht, maar voor bestuurlijke volwassenheid. Grote, complexe systemen vragen om bescheidenheid, interdisciplinariteit en tijd. Soms is het meest verstandige besluit: even stoppen, terug naar de tekentafel, en opnieuw kijken wat we denken te weten — en wat niet.
De oproep van Stikstofpauze is daarmee vooral een oproep tot bedachtzaamheid. Niet tegen natuur, niet tegen beleid, maar vóór zorgvuldige besluitvorming in een dossier dat te belangrijk is om te reduceren tot schijnzekerheden en haastige oplossingen.
Wie zich wil verdiepen of aansluiten bij deze oproep kan terecht op https://stikstofpauze.nl.
StikstofInfo.net - Alles over Ammoniak en stikstofverbindingen 
Plaats een reactie