LTO: steun voor de richting, maar fundamentele kritiek op uitwerking stikstofplannen

Na vijf regiobijeenkomsten met ongeveer 1.500 boeren en tuinders trekt LTO Nederland een duidelijke conclusie: er is begrip voor de noodzaak om uit de stikstofimpasse te komen, maar grote delen van de kabinetsplannen moeten volgens de achterban ingrijpend worden aangepast.

De grootste kritiek richt zich op de voorgestelde bufferzones rond Natura 2000-gebieden en de norm voor grondgebondenheid van 2,6 GVE per hectare. Veel boeren vrezen dat deze maatregelen vooral leiden tot bedrijfskrimp, waardeverlies van landbouwgrond en onzekerheid voor opvolgers, zonder dat overtuigend is aangetoond dat zij de meest effectieve bijdrage leveren aan natuurherstel. Daarbij pleit LTO voor kleinere, doelgerichte zones met meer ruimte voor maatwerk en een betere aansluiting op de daadwerkelijke ligging van stikstofgevoelige habitats.

Ook de voorgestelde emissienorm van 0,164 kilogram ammoniak per kilogram fosfaat roept veel vragen op. Volgens de achterban zijn managementmaatregelen zoals voeroptimalisatie en weidegang belangrijk, maar onvoldoende om de norm overal te halen. Innovatie blijft daarom noodzakelijk, al bestaan er zorgen over de betrouwbaarheid, betaalbaarheid en praktische toepasbaarheid van nieuwe emissiereducerende technieken.

Opvallend is dat LTO de discussie nadrukkelijk wil verplaatsen naar de provincies. Veel onderdelen van het beleid moeten daar nog worden uitgewerkt. Daarom wil de organisatie gebiedsteams vormen die samen met ondernemers zoeken naar werkbare, gebiedsgerichte oplossingen.

Tegelijkertijd klinkt binnen LTO niet alleen kritiek. De organisatie ziet ook positieve elementen in het kabinetsbeleid. Zo is er waardering voor de invoering van een rekenkundige ondergrens, die volgens LTO de legalisatie van veel PAS-melders en interimmers mogelijk maakt. Ook het loslaten van de Kritische Depositiewaarde als wettelijke norm, de grotere aandacht voor natuurherstel en de ambitie om vergunningverlening weer op gang te brengen worden positief beoordeeld.

Per saldo kiest LTO daarmee voor een genuanceerde koers. De organisatie verwerpt de plannen niet als geheel, maar zet stevig in op aanpassing van de onderdelen die volgens de achterban onvoldoende effectief of disproportioneel zijn. De inzet is helder: een stikstofaanpak die zowel juridisch houdbaar is als voldoende perspectief biedt voor boeren en tuinders.