LTO presenteerde op 18/2/2025 een juridisch plan (Houthoff) voor een stikstofoplossing

Disclaimer: Stikstofinfo.net werkt met het middenveld en vele experts aan een eigen concept plan, dit artikel is geen directe weergave van de ideeën cq opinie van stikstofinfo.net. Dit artikel geeft alleen een samenvatting van het LTO Nederland plan.

LTO Nederland heeft op 18 februari 2025 een plan gepresenteerd om het vastgelopen stikstofbeleid in Nederland vlot te trekken. De kern van dit plan is een herziening van het juridische kader rondom vergunningverlening en natuurbescherming, in combinatie met geborgde stikstofemissiereductie. Dit plan is opgesteld op basis van advies van advocatenkantoor Houthoff en bevat concrete, juridisch onderbouwde voorstellen die zowel agrariërs als andere economische sectoren perspectief moeten bieden. Een eerder LTO stikstofplan met de titel Versnellingsakkoord Stikstofemissiereductie 2021-2030 staat ook op deze site.

Waarom dit plan?

De noodzaak voor het plan vloeit voort uit recente uitspraken van de Raad van State en de civiele rechter, die opnieuw duidelijk hebben gemaakt dat het huidige stikstofbeleid Nederland op slot zet. Bouwprojecten, infrastructuur en uitbreidingen in de landbouw stuiten op juridische blokkades, terwijl duizenden PAS-melders (agrariërs die onder het Programma Aanpak Stikstof zonder vergunning mochten uitbreiden) in onzekerheid verkeren. LTO constateert dat het huidige beleid niet werkbaar is en heeft daarom samen met Houthoff gezocht naar juridische wegen die wél uitvoerbaar zijn.

Twee sporen: Juridisch kader en emissiereductie

Het plan van LTO bestaat uit twee samenhangende sporen:

Juridisch Kader: Het eerste spoor richt zich op de noodzakelijke aanpassing van wet- en regelgeving. De belangrijkste voorstellen zijn:

• Terugkeer van intern salderen zonder vergunning: Bedrijven die hun stikstofuitstoot binnen de eigen vergunning reduceren (intern salderen), moeten dat weer zonder vergunning kunnen doen. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld veehouders die dieren verminderen of stallen aanpassen, zonder langdurige vergunningstrajecten verder.
• AERIUS-berekening als passende beoordeling: LTO wil dat een AERIUS-berekening, mits goed uitgevoerd, standaard kan gelden als passende beoordeling. Dit voorkomt extra juridisch getouwtrek over de kwaliteit van berekeningen.
• Geen afroming bij salderen: Bij extern salderen (overdracht van stikstofrechten van het ene bedrijf naar het andere) vervalt nu vaak 30% van de stikstofruimte als afroming. LTO wil deze afroming afschaffen omdat het geen Europese verplichting is.
• Verhoging rekenkundige ondergrens: De huidige rekenkundige ondergrens van 0,005 mol/ha/jaar is volgens LTO niet werkbaar en juridisch discutabel. Een verhoging naar bijvoorbeeld 1 mol/ha/jaar sluit beter aan bij meet- en modelonzekerheden.
• KDW uit de wet: De Kritische Depositiewaarde (KDW) wordt in Nederland gebruikt als norm voor stikstofbelasting op natuurgebieden. LTO pleit ervoor om de KDW uit de wet te schrappen en te vervangen door gebiedsgerichte instandhoudingsdoelstellingen. Dit biedt meer ruimte voor maatwerk en realistisch natuurbeheer.
• Legalisatiewet voor PAS-melders: De onzekerheid onder PAS-melders moet worden weggenomen. LTO stelt voor om een legalisatiewet in te voeren die deze ondernemers definitief zekerheid biedt.
• Focus op haalbare natuurdoelen: LTO pleit voor meer focus in natuurdoelstellingen. Het beleid moet zich richten op realistisch te behouden en te herstellen natuurtypen, in plaats van het vasthouden aan onhaalbare doelen voor gebieden waar de natuur structureel niet meer hersteld kan worden.
• Clustering Natura 2000-gebieden: Om het beheer van natuurgebieden efficiënter en realistischer te maken, stelt LTO voor om versnipperde Natura 2000-gebieden te clusteren.

Geborgde emissiereductie: Naast het juridische spoor onderstreept LTO dat daadwerkelijke stikstofemissiereductie nodig is. Zonder bronmaatregelen blijven juridische oplossingen niet houdbaar. LTO wijst op diverse onderzoeken waaruit blijkt dat technische maatregelen en innovaties binnen de landbouw grote reducties mogelijk maken. Wel pleit LTO voor realistische doelstellingen die uitvoerbaar zijn binnen haalbare termijnen en met adequate financiële ondersteuning.

Reactie en vervolg

Het LTO-plan is op 18 februari 2025 aangeboden aan de Ministeriële Commissie Stikstof, de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en de Tweede Kamer. De organisatie roept de politiek op om dit plan serieus te nemen en als basis te gebruiken voor de noodzakelijke hervormingen in het stikstofbeleid.

Komende donderdag 20 februari 2025 debatteert de Tweede Kamer weer over het stikstofbeleid. LTO hoopt dat haar voorstellen bijdragen aan een werkbare oplossing die zowel natuurherstel als economisch perspectief biedt.

Meer informatie: Het volledige plan, inclusief de juridische notitie van Houthoff, is beschikbaar op de website van LTO Nederland.